හදවතින් කරන උපහාරයක්

ජීවිතය යනු සෑම මිනිසෙකුටම එක හා සමාන අවස්ථා ලබාදෙන ගමනක් නොවේ. ඇතැමුන් සියලු පහසුකම් මධ්‍යයේ ජීවිතය ආරම්භ කරන විට, තවත් ඇතැමුන්ට තම ජීවිතයේ පළමු පියවර තැබීමට සිදුවන්නේ දුප්පත්කම, අගහිඟකම්, අහිමිවීම් සහ අනේකවිධ දුෂ්කරතා මධ්‍යයේය.

මගේ ජීවිතයේ ආරම්භයද එවැනි එකකි.

ශ්‍රී ලංකාවේ මොනරාගල වැනි අතිදුෂ්කර ප්‍රදේශයක, ආර්ථික අගහිඟකම්වලින් පීඩිත ඉතා දිළිඳු පවුලක උපත ලැබූ මට, ජීවිතය මුලින්ම කියාදුන්නේ සැපපහසුව පිළිබඳ පාඩම නොවේ. එය ඉවසීම පිළිබඳ පාඩමකි. අහිමිවීම් දරාගැනීම පිළිබඳ පාඩමකි. වැටුණු තැනින් නැවත නැඟී සිටීම පිළිබඳ පාඩමකි.

එදා අපට නොතිබූ දේ බොහෝය. එහෙත් තිබූ වටිනාම සම්පත වූයේ බලාපොරොත්තුවයි. දුප්පත්කම මිනිසෙකුගේ ඉරණම තීරණය කරන අවසාන විනිශ්චය නොවන බවත්, ජීවිතයේ ආරම්භය කෙතරම් දුෂ්කර වුවද එහි අවසානය අර්ථවත් කරගැනීමට මිනිසෙකුට හැකි බවත්, මම ඉගෙනගත්තේ පොතපතින් පමණක් නොව, ජීවිතය තුළින්මය.

එම ගමනේදී මට හමුවූ මිනිසුන් බොහෝය. තමන් සතුව තිබූ සුළු දෙය පවා තවත් කෙනෙකු වෙනුවෙන් පරිත්‍යාග කළ මිනිසුන් මට හමුවිය. තමන්ගේ වේදනාව සඟවාගෙන අනුන්ගේ කඳුළු පිසදැමූ මිනිසුන් මට හමුවිය. තමන්ගේ දරුවන්ට පමණක් නොව, මුළු සමාජයකටම මව්පිය සෙනෙහස ලබාදුන් මිනිසුන් මට හමුවිය. ඔවුන් බොහෝ දෙනෙකුට විශාල ධනයක් නොතිබිණි. බලයක් නොතිබිණි. ප්‍රසිද්ධියක් නොතිබිණි.

එහෙත් ඔවුන් සතුව ලෝකයේ කිසිදු ධනයකට මිලදී ගත නොහැකි උතුම් සම්පතක් තිබිණි.

ඒ මනුෂ්‍යත්වයයි.

කාලයත් සමඟ ජීවිතයේ විවිධ අභියෝග ජයගනිමින් ඉදිරියට පැමිණි මාගේ ගමනේ සුවිශේෂී පරිච්ඡේදයක් බවට පත්වූයේ තිනුලක දඹදිව වන්දනා සංවිධානය යි. එය මට හුදෙක් වන්දනා ගමන් සංවිධානය කරන ආයතනයක් නොවීය. එය මිනිස් හදවත් හඳුනාගැනීමට ලැබුණු අගනා අවස්ථාවක් විය.

දඹදිව පුණ්‍ය භූමි කරා ගමන් කරන බැතිමතුන්ගේ දෑස් තුළ දිස්වූ ශ්‍රද්ධාව, ජීවිත කාලයක් හදවතේ රඳවාගෙන සිටි බලාපොරොත්තු ඉටුවන මොහොතේ ඔවුන්ගේ මුහුණුවල මතුවූ සැනසීම සහ වචනවලින් ප්‍රකාශ කළ නොහැකි කෘතවේදී හැඟීම් මගේ ජීවිතයට නව අර්ථයක් එක් කළේය. එම ගමන් තුළින් මට අවබෝධ වූයේ මිනිසෙකුගේ හදවතට ළඟාවීමට සෑම විටම විශාල වචන අවශ්‍ය නොවන බවයි. ඇතැම් විට ආදරණීය වචනයක් ප්‍රමාණවත්ය. ඇතැම් විට අසරණ මොහොතක දිගු කරන අතක් ප්‍රමාණවත්ය. තවත් විටෙක කෙනෙකුගේ ජීවිත කාලයක බලාපොරොත්තුවක් ඉටුකර දීම ප්‍රමාණවත්ය. මිනිසුන් රටකින් තවත් රටකට රැගෙන යාමට වඩා, එක් හදවතකින් තවත් හදවතකට ආදරය, විශ්වාසය සහ මනුෂ්‍යත්වය රැගෙන යාම කෙතරම් උතුම් මෙහෙවරක්දැයි එම අත්දැකීම් මට කියාදුන්නේය. එසේ මිනිස් හදවත් සමඟ බැඳුණු ගමනකදී, මගේ සිත තුළ එක් ප්‍රශ්නයක් නිරන්තරයෙන් නැඟී සිටියේය.

“මේ ලෝකය යහපත් කිරීමට තම ජීවිතයම කැප කළ, එහෙත් කිසිදා නිසි ඇගයීමකට ලක් නොවූ මිනිසුන් වෙනුවෙන් අපට කළ හැක්කේ කුමක්ද?”

අප ජීවත් වන සමාජය බොහෝ විට දකින්නේ ප්‍රසිද්ධියට පත්වූ ජයග්‍රහණයන්ය. විශාල වේදිකාවල සිටින මිනිසුන්ය. බලය, ධනය සහ තනතුරු හිමිකරගත් පුද්ගලයන්ය. මගේ යකඩ ගහැණිය වුණු අම්මා ද එහෙම අයෙකි. මගේ නිහඬ වීරයෙක් වුණු තාත්තා ද එවන් අයෙකි. මම පන්නරය ලැබුවේ ද එයිනි.

ගමේ දරුවන්ට අකුරු කියාදුන් ගුරු මවක්, තමන්ගේ ජීවිතය කැප කරමින් දරුවන් යහමඟට යොමුකළ පියෙක්, කිසිදු ප්‍රතිලාභයක් නොලබා අසරණයන්ට පිහිට වූ සමාජ සේවකයෙක්, ප්‍රජාවක දුක සැප බෙදාගත් වැඩිහිටියෙක්, තම වෘත්තිය මනුෂ්‍යත්වයේ සේවයක් බවට පත්කළ නිහතමානී මිනිසෙක් — මෙවැනි දහස් සංඛ්‍යාත මිනිසුන්ගේ නිහඬ කැපවීම මත අපගේ සමාජය ගොඩනැඟී තිබේ. ඔවුන් බොහෝ දෙනෙකු තමන් කළ සේවය වෙනුවෙන් සම්මානයක් ඉල්ලා නැත. ඔවුන් ප්‍රසිද්ධිය සොයා ගොස් නැත. ඔවුන් කළ යුතු යැයි හදවතට දැනුණු යහපත, නිහඬවම ඉටුකර තිබේ.

ඔවුන්ගේ ජීවිතවල සැඳෑ සමය උදාවන විට, ඔවුන් කළ සේවය අප දුටු බවත්, එහි වටිනාකම අප හඳුනාගත් බවත්, ඔවුන් මේ සමාජයට අමතක නොවන මිනිසුන් බවත් ප්‍රකාශ කිරීම අපගේ මානුෂීය වගකීමකි.

“තිනුලක උත්තමාචාරය 2026” බිහිවන්නේ එම උතුම් සිතුවිල්ලේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසය. මෙය හුදෙක් සම්මාන ප්‍රදානෝත්සවයක් නොවේ. මෙය කෘතවේදීත්වයේ ප්‍රකාශනයකි. මෙය මනුෂ්‍යත්වයට කරන ආචාරයකි. මෙය නිහඬ සේවයට ලබාදෙන හෘදයාංගම පිළිගැනීමකි.

මෙහිදී අප සොයන්නේ ලෝකය ඉදිරියේ තමන්ගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය ප්‍රකාශ කළ මිනිසුන් පමණක් නොවේ. තමන්ගේ ජීවිතය තුළින් ශ්‍රේෂ්ඨත්වය ප්‍රායෝගිකව පෙන්වාදුන් මිනිසුන්ය. අපට අවශ්‍ය වන්නේ මිනිසුන් අතර තරගයක් ඇති කිරීම නොවේ. එක් මිනිසෙකුගේ උතුම් සේවය තවත් මිනිසෙකුගේ සේවයට වඩා උසස් යැයි තීරණය කිරීමද නොවේ. අපට අවශ්‍ය වන්නේ ඔවුන් සියලුදෙනාටම හිමි ගෞරවය ලබාදීමයි.

මොනරාගල දිළිඳු පවුලක උපත ලබා ජීවිතයේ දුෂ්කරතා හඳුනාගත් මට, මිනිසෙකුගේ සැබෑ වටිනාකම ඔහුගේ ඇඳුමෙන්, නිවසෙන්, ධනයෙන් හෝ තනතුරෙන් මැනිය නොහැකි බව ඉතා හොඳින් අවබෝධ වී තිබේ. එම නිසාම, මෙම උත්තමාචාරයේ දොරටු විවෘත විය යුත්තේ බලවත් මිනිසුන්ට පමණක් නොව, ජීවිතය පුරා යහපත වෙනුවෙන් කැපවූ සාමාන්‍ය මිනිසුන්ටද ය. අපගේ ප්‍රාර්ථනය වන්නේ එක් දිනක වේදිකාවක් ආලෝකවත් කිරීම පමණක් නොවේ. ජීවිත කාලයක් අන් අයගේ ජීවිත ආලෝකවත් කළ මිනිසුන්ගේ හදවත් තුළ කෘතවේදීත්වයේ පහනක් දැල්වීමයි. ඔවුන්ගේ දෑස් තුළ සතුටු කඳුළක් දැකීමයි.

“මගේ ජීවිතය නිෂ්ඵල නොවීය. මා කළ සේවය කිසිවෙකුට හෝ දැනී තිබේ” යන හැඟීම ඔවුන්ගේ හදවත් තුළ ජනිත කිරීමයි.

මාගේ ජීවන ගමනේ අත්දැකීම් තුළින් උපන් මේ සංකල්පය, තිනුලක පවුලේ සහ සියලු යහපත් හදවත් ඇති මිනිසුන්ගේ සහයෝගයෙන් සමාජයට අර්ථවත් දායාදයක් බවට පත්කිරීම මාගේ අපේක්ෂාවයි. අවසාන වශයෙන්, මා සමාජයෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ එක් දෙයක් පමණි.

ඔබගේ ගමේ, ඔබගේ පවුලේ, ඔබගේ ආයතනයේ හෝ ඔබගේ ජීවිතයේ, නිහඬවම අන් අය වෙනුවෙන් කැපවූ උතුම් මිනිසෙකු සිටී නම්, ඔහු හෝ ඇය අපට හඳුන්වා දෙන්න. ඔවුන්ගේ ජීවිත කතාව අමතක වී යාමට ඉඩ නොදෙමු. ඔවුන්ගේ සේවය නිහඬතාව තුළ සැඟවී යාමට ඉඩ නොදෙමු.

මන්ද, මිනිසෙකුගේ ජීවිතය අවසන් වූ පසු ඔහුගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය ගැන කතා කරනවාට වඩා, ඔහු ජීවත්ව සිටියදීම ඔහුගේ දෑස් දෙස බලා “ඔබ කළ සේවයට ස්තූතියි” යැයි පැවසීමට හැකිවීම මනුෂ්‍යත්වයේ අතිඋතුම් ප්‍රකාශනයකි.

එන්න. අපි නිහඬව ලෝකය ලස්සන කළ මිනිසුන්ට, ලෝකයම ඇසෙන ලෙස කෘතවේදීත්වය පළ කරමු.

ඔබ නිහඬව කළ සියල්ල — අපි හදවතින්ම දැක්කෙමු.